ประชาชนสร้างกติกา

รัฐธรรมนูญคือสัญญาประชาคมสูงสุดที่กำหนดทิศทางของประเทศ แต่ในสังคมไทยประชาชนจำนวนมากถูกทำให้รู้สึกว่ารัฐธรรมนูญเป็นเรื่องซับซ้อนเป็นของชนชั้นนำ เป็นของศักดิ์สิทธิ์ เป็นเรื่องไกลตัว คู่มือนี้จึงถือกำเนิดขึ้น ด้วยความมุ่งหวังที่จะทลายกำแพงดังกล่าว

ในระบอบประชาธิปไตยที่อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชน รัฐธรรมนูญจะ มีความชอบธรรมและยั่งยืนต่อเมื่อมันถูกสร้างขึ้นจากความยินยอมพร้อมใจและการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวางของประชาชน

ประเทศไทยมีรัฐธรรมนูญมาแล้ว 20 ฉบับ สาระสำคัญสะท้อนถึงการ ต่อสู้ระหว่างแนวคิด “อภิชนาธิปไตย” ที่มองว่าอำนาจเป็นของคนกลุ่มเดียว กับแนวคิด “สัญญาประชาคม” ที่ยึดมั่นว่าอำนาจสูงสุดต้องมาจากประชาชนสองแนวคิดนี้ต่อสู้ช่วงชิงกันเสมอมาในประวัติศาสตร์รัฐธรรมนูญไทย

คู่มือนี้เหมาะสำหรับคนไม่คุ้นเคยตัวบทกฎหมายที่ต้องการเข้าใจความหมาย หลักการ วิธีวิพากษ์รัฐธรรมนูญ ไปจนถึงลุกขึ้นมาร่างกติกาด้วยตนเอง นำไปสู่การแลกเปลี่ยนสนทนาวิวาทะกับผู้คนในสังคมจนงอกงามเติบโตไปสู่รัฐธรรมนูญประชาชนที่เป็นประชาธิปไตยต่อไป

เนื้อหาในเล่มมาจากประสบการณ์การจัดกระบวนการร่วมกับกลุ่มชาติพันธุ์ปลดแอก (FIP) และโรงเรียน สสร. คนจน ที่จัดขึ้นโดยสมัชชาคนจน รวมทั้งเครือข่ายรณรงค์รัฐธรรมนูญ (CALL) ActLab ขอขอบคุณที่เปิดโอกาสให้เราได้เข้าไปร่วมพัฒนาหลักสูตรและทดลองใช้จนมาเป็นคู่มือนี้

เราเชื่อว่าก้าวแรกสู่การเปลี่ยนประเทศ เริ่มต้นจากการที่เราลุกขึ้นมา “อ่าน” “วิพากษ์” และร่วมกัน “ร่าง” กติกาที่มาจากประชาชนโดยแท้จริง